Endurreisn Alþingis

Vorið 1840 bárust fréttir af því að Kristján VIII. Danakonungur hefði samþykkt að kanna grundvöll þess að setja á fót fulltrúaþing á Íslandi. Jón fagnaði þessum fréttum mjög og skrifaði ítarlega ritgerð um málið í fyrsta árgangi Nýrra félagsrita sem hann hleypti af stokkunum árið 1841. Ritgerðin bar titilinn „Um Alþing á Íslandi“ og telst hún vera fyrsta grundvallarritgerð hans um íslensk stjórnmál. Málið var rætt í sérstakri embættismannanefnd og loks tekið fyrir á þingi í Hróarskeldu árið 1842. Jón Sigurðsson og fleiri Hafnar-Íslendingar töldu reyndar að fyrirhuguð skipan Alþingis væri ekki nægilega vel höguð eftir íslenskum aðstæðum og komu athugasemdum sínum á framfæri við konung. Töluvert var fjallað um málið á þinginu í Hróarskeldu en niðurstaða þess var sú að endurreisa ætti Alþingi á Íslandi og gaf konungur út tilskipun þess efnis í mars 1843. Tveimur árum síðar kom þingið saman í nýreistu húsi Lærða skólans í Reykjavík.

„Merkilegasta fréttin er samt að Kristján 8di gaf oss Íslendingum von um fulltrúaþing heima. – Nú er tíð til að vakna og bera sig að taka á móti eins og menn, ef menn vilja ekki liggja í dái til eilífðar!“
Úr bréfi Jóns til Páls Melsteð 29. júní 1840
Bréf Jóns Sigurðssonar. Úrval (Reykjavík, 1911), bls. 12.
Skoða á Bækur.is